علائم داینامیک

علائم داینامیک (Dyanmics) در موسیقی برای نشان دادن شدت صدا، تغییرات حجم صدا و نحوه بیان موسیقی استفاده می شوند. به بیان دیگر، به نوازنده یا خواننده می گوید صدا را با صدای آرام بنوازد یا بلند، صدا را کم کم زیاد کند یا کم کند. این علائم باعث می شوند موسیقی صرفا مجموعه ای از نت ها نباشد و احساس، هیجان و بیان بیشتری پیدا کند.

• داینامیک های ثابت (Static Dynamics):

این علائم مشخص می کنند که یک بخش از موسیقی با چه شدت صدایی اجرا شوند.

• • علامت (ppp): خلاصه شده نام ایتالیایی Pianississimo (پیانیسیسیمو) است که به معنی اجرای بسیار بسیار آرام است. صدای بسیار آرام، در بسیاری از آثار کلاسیک برای ایجاد حس سکون یا فاصله به کار می رود.

• • علامت (pp): خلاصه شده نام ایتالیایی Pianissimo (پیانیسیمو) است که به معنی اجرای خیلی آرام است. صدای آرام تر از piano، اغلب برای ایجاد یک فضای لطیف، مرموز یا احساسی استفاده می شود.

• • علامت (p): خلاصه شده نام ایتالیایی Piano (پیانو) است که به معنی اجرای آرام است. در اجرای صدای آرام، اجرا کننده باید صدا را ملایم تولید کند اما نه آنقدر که شنیده نشود.

• • علامت (mp): خلاصه شده نام ایتالیایی Mezzo Piano (مِتزو پیانو) است که به معنی اجرای نسبتا آرام است. صدای نیمه آرام، صدایی آرام اما نه در حد صدای معمولی است و شدت آن متعادل و کنترل شده است.

• • علامت (mf): خلاصه شده نام ایتالیایی Mezzo Forte (مِتزو فُرتِ) است که به معنی اجرای نسبتا قوی است. صدای نیمه قوی، یکی از رایج ترین داینامیک هاست که می توان گفت چیزی نزدیک به صدای طبیعی اجرای معمول است.

• • علامت (f): خلاصه شده نام ایتالیایی Forte (فُرتِ) است که به معنی اجرای قوی است. صدای قوی، صدایی پرانرژی و واضح است که لزوما نه صدای فریادگونه، بلکه صدایی با قدرت است.

• • علامت (ff): خلاصه شده نام ایتالیایی Fortissimo (فُرتیسیمو) است که به معنی اجرای خیلی قوی است. صدای خیلی قوی، برای اوج های موسیقایی استفاده می شود.

1. • علامت (fff): خلاصه شده نام ایتالیایی Fortississimo (فُرتیسیسیمو) است که به معنی اجرای بسیار بسیار قوی است. صدای بسیار بسیار قوی، در ارکستر ها معمولا برای لحظات بسیار حماسی یا انفجاری به کار می رود.

• داینامیک های ناگهانی (Static Dynamics):

داینامیک های ثابت، شدت صدای کلی یک بخش از موسیقی را مشخص می کنند یعنی به نولزنده یا خواننده می گویند برای مدتی با یک حجم صدای مشخص بنوازد یا بخواند اما داینامیک های ناگهانی، برای ایجاد یک تاکید یا تغییر فوری در صدا استفاده می شوند. این علائم معمولا روی یک نت یا چند نت کوتاه اثر دارند و باعث می شوند شنونده یک ضربه یا تاکید ناگهانی را احساس کند.

• • علامت (fp): خلاصه شده نام ایتالیایی Forte Piano (فُرتِ پیانو) است که نشان دهندهء اجرای قوی در ابتدا و بلافاصله آرام شدن آن است.

• • علامت (sf): خلاصه شده نام ایتالیایی Sforzando (اسفُرزاندو) است که نشان دهندهء تاکید ناگهانی روی یک نت یا آکورد است.

• • علامت (sfz): خلاصه شده نام ایتالیایی Sforzato (اسفُرزاتو) است که نشان دهندهء تاکید شدید و ناگهانی است.

• • علامت (rfz): خلاصه شده نام ایتالیایی Rinforzando (رینفُرزاندو) است که نشان دهندهء تقویت یا تاکید قوی صدا روی نت یا عبارت است که گاهی به صورت تدریجی و گاهی ناگهانی اجرا می شود.

• علائم تغییر تدریجی شدت صدا:

• • علامت (Crescendo): این علامت نشان دهندهء قوی تر شدن تدریجی و کم کم صداست.

شکل ظاهری این علامت به شکل زیر است. این علامت را با cresc. هم نشان می دهند.

• • علامت (Decrescendo): این علامت نشان دهندهء ضعیف تر شدن تدریجی و کم کم صداست.

 این علامت را با decresc. هم نشان می دهند.

• • علامت (Diminuendo): این علامت نشان دهندهء ضعیف تر شدن تدریجی و کم کم صداست و کاربرد مشابهی با Decrescendo دارد. در بیشتر کتاب های آموزشی و اجراهای امروزی تقریبا مترادف در نظر گرفته می شوند اما از نظر تاریخی می توان گفت که Decrescendo فقط روی کاهش شدت صدا تاکید دارد اما Diminuendo علاوه بر کاهش شدت صدا، ممکن است حس کاهش انرژی، قدرت یا حجم کلی عبارت موسیقایی را هم منتقل کند.

این علامت را با dim. نشان می دهند.

• علائم تاکید:

این ها دقیقا علائم داینامیک نیستند اما مستقیما روی شدت اجرا اثر می گذارند.

• • علامت (Accent): این علامت نشان دهندهء برجسته اجرا کردن نت است که پایین یا بالای نت قرار می گیرد.

شکل ظاهری این علامت به شکل زیر است.

• • علامت (Marcato): این علامت نشان دهندهء برجسته اجرا کردن نت (شدید تر از Accent) است که روی نت قرار می گیرد.

شکل ظاهری این علامت به شکل زیر است.

• • علامت (Tenuto): این علامت نشان دهندهء نگه داشتن کامل نت است که اغلب کمی تاکید هم دارد.

شکل ظاهری این علامت به شکل زیر است.

• داینامیک های متنی:

گاهی آهنگساز به جای استفاده از علائم اختصاری، از واژه استفاده می کند.

• • واژهء (Morendo): این واژه به معنی درحال محو شدن است. نوازنده یا خواننده باید در آن بخش هم آرام تر و هم معمولا کند تر اجرا کند.

• • واژهء (Perdendosi): این واژه به معنی گم شونده است. نوازنده یا خواننده باید صدا را به تدریج محوا کند.

• • واژهء (Calando): نوازنده یا خواننده باید در آن بخش همزمان هم آرام تر و هم کند تر اجرا کند.

• • واژهء (Smorzando): این واژه به معنی خاموش شدن تدریجی است. نوازنده یا خواننده باید در آن بخش، صدا را به تدریج مانند خاموش شدن شعله کم کند تا زمانی که صدا کامل قطع شود.

• داینامیک های بسیار نادر:

در آثار مدرن یا ارکسترال ممکن است با علائم زیر رو به رو شوید:

• • علامت (pppp): به معنی اجرای فوق العاده آرام است.

• • علامت (ppppp): به معنی اجرای تقریبا نجوا است.

• • علامت (ffff): به معنی اجرای فوق العاده قوی است.

• • علامت (fffff): به معنی اجرای با حداکثر قدرت ممکن است.

• • علامت (niente): به معنی رسیدن به سکوت کامل است که با n نشان داده می شود.

• • علامت (dal niente): به معنی شروع از سکوت کامل است.