شروع گیتار از چه سنی امکانپذیر است؟ تجربه عملی من در آموزش کودکان
یکی از رایجترین سؤالهایی که والدین از من میپرسند این است:
«فرزندم از چه سنی میتواند گیتار را شروع کند؟»
سالهاست پاسخهای متفاوتی برای این سؤال مطرح میشود. بعضی معتقدند کودک باید ابتدا چند سال ارف بگذراند و سپس گیتار را آغاز کند. برخی دیگر سن 7 یا 8 سالگی را مناسب میدانند و عدهای نیز تصور میکنند هرچه شروع زودتر باشد، نتیجه بهتری خواهد داشت.
اما تجربه من در سالها تدریس گیتار کلاسیک به کودکان، مرا به نتیجه متفاوتی رسانده است.
تجربهای که دیدگاه مرا تغییر داد
در سالهای ابتدایی تدریسم، من هم مانند بسیاری از مدرسها تصور میکردم گذراندن دوره ارف، پیشنیاز مناسبی برای شروع گیتار است. اما با آموزش کودکان متعدد، بررسی روشهای مختلف و اصلاح مداوم شیوه تدریسم، به این نتیجه رسیدم که اگر آموزش از همان ابتدا اصولی و هدفمند باشد، در بسیاری از موارد کودک میتواند بدون گذراندن دوره ارف، مستقیماً یادگیری گیتار را آغاز کند.
البته این به معنای بیاهمیت بودن ارف نیست. ارف میتواند مهارتهایی مانند ریتم، فعالیت گروهی و بازیهای موسیقایی را تقویت کند؛ اما بر اساس تجربه آموزشی من، شرط لازم برای شروع موفق گیتار کلاسیک نیست.
از چه سنی میتوان گیتار را آغاز کرد؟
بر اساس تجربه عملی من، بسیاری از کودکان میتوانند از حدود 5 سالگی آموزش گیتار را آغاز کنند؛ البته به شرط آنکه چند اصل مهم رعایت شود:
- گیتار متناسب با جثه کودک (مانند سایز 2/4 یا 3/4) انتخاب شود.
- مدرس تجربه عملی در آموزش کودکان داشته باشد و پیش از این نیز هنرجویان کودک را تا اجرای صحیح قطعات هدایت کرده باشد.
- از یک متد آموزشی اصولی و عملگرایانه استفاده شود.
- والدین با آگاهی و صبوری، کودک را در طول مسیر همراهی کنند.
متد آموزشی با روش تدریس یکسان نیست
یکی از نکاتی که در طول سالها تدریس به آن رسیدهام، تفاوت میان متد آموزشی و روش تدریس است.
ممکن است متد آموزشی یک کودک و یک بزرگسال یکسان باشد؛ یعنی هر دو همان اصول، تکنیکها و مسیر صحیح یادگیری را طی کنند. اما روش تدریس نباید یکسان باشد.
کودک به توضیحهای کوتاهتر، تمرینهای سادهتر، زمان بیشتر برای تثبیت مهارتها و فضایی متناسب با سن خود نیاز دارد. بنابراین تفاوت اصلی، در نحوه ارائه مطالب است، نه در اصول آموزش.
به همین دلیل، تجربه مدرس در آموزش کودکان اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا صرفاً نوازنده یا مدرس خوب بودن، به معنای توانایی آموزش به کودک نیست.
چرا آموزش کودک زمان بیشتری میبرد؟
یکی از نکاتی که والدین باید از همان ابتدای مسیر بدانند این است که سرعت پیشرفت کودک با یک هنرجوی بزرگسال یکسان نیست.
برای مثال، ممکن است یک فصل از کتاب آموزشی برای یک هنرجوی بزرگسال حدود دو ماه زمان ببرد، اما همان فصل برای یک کودک چهار، پنج یا حتی شش ماه طول بکشد.
این به معنای ضعیف بودن کودک یا کند بودن روند آموزش نیست.
کودک همزمان با یادگیری مطالب کتاب، در حال ساختن پایههای اصلی نوازندگی است؛ هماهنگی عصب و عضله، کنترل حرکات، افزایش تمرکز، ریلکس بودن دستها، کنترل ذهن و شکل دادن عادتهای صحیح تمرین، همگی نیازمند زمان هستند.
اگر در این مرحله فقط به تمام کردن سریع کتاب فکر کنیم، ممکن است پایههایی که بعدها اجرای قطعات دشوار بر آنها بنا میشود، بهدرستی شکل نگیرند.
مهمترین اتفاق در سال اول آموزش
در تجربه من، حدود 12 تا 15 ماه نخست، مهمترین دوره آموزش کودک است.
در این مدت، هدف اصلی تنها یادگیری چند قطعه نیست؛ بلکه کودک بهتدریج میآموزد:
- وضعیت صحیح نشستن را حفظ کند.
- ساز را درست در اختیار بگیرد.
- حرکات دست راست و چپ را با آرامش انجام دهد.
- هماهنگی میان ذهن و انگشتان را افزایش دهد.
- بدون ایجاد تنش در بدن، کنترل بیشتری روی نوازندگی پیدا کند.
وقتی این پایهها بهدرستی شکل بگیرند، ادامه مسیر یادگیری بسیار آسانتر خواهد بود.
نقش والدین؛ عاملی که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد
در آموزش کودکان، والدین بخشی از فرایند آموزش هستند.
آنها باید بدانند که آموزش موسیقی یک مسابقه نیست و قرار نیست کودک در کوتاهترین زمان ممکن کتاب را به پایان برساند.
حمایت، ایجاد نظم در تمرین، تشویق صحیح و پرهیز از مقایسه کودک با دیگران، تأثیر بسیار بیشتری از فشار آوردن برای پیشرفت سریع دارد.
هرچه والدین آگاهتر و صبورتر باشند، کودک نیز با آرامش بیشتری مسیر یادگیری را طی خواهد کرد.
جمعبندی
اگر از من بپرسند «فرزندم از چه سنی میتواند گیتار را شروع کند؟»، پاسخ من این است:
اگر کودک از نظر جسمی و ذهنی آمادگی لازم را داشته باشد، گیتاری متناسب با جثه او انتخاب شود، آموزش توسط مدرسی باتجربه انجام گیرد و خانواده نیز با صبر و آگاهی در کنار او باشند، در بسیاری از موارد میتوان آموزش گیتار را از حدود 5 سالگی آغاز کرد.
در نهایت، آنچه آینده یک هنرجوی کودک را میسازد، تنها سن شروع نیست؛ بلکه کیفیت آموزش، تجربه مدرس، استمرار در تمرین و همراهی صحیح خانواده است.
مطالب مرتبط:
پست های مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
